Wodór odgrywa ważną rolę w transformacji energetycznej. Można go magazynować i transportować. Dzięki temu odnawialne źródła energii mogą być wykorzystywane w nowych obszarach zastosowań w przemyśle i sektorze transportowym, znacznie redukując emisję CO2. Niezbędna jest niezawodna sieć do transportu wodoru. Frank Heunemann, Torsten Lotze i dr Ludger Hellenthal przedstawiają szanse i perspektywy w wywiadzie eksperckim dla egeNews.
Artykuł ukazał się niedawno w naszym egeNews.
Panie Heunemann, projekt GET H2 Nukleus to konkretny plan budowy pierwszej publicznie dostępnej sieci wodorowej. Co motywuje operatora sieci przesyłowej, takiego jak Nowega, do tak silnego zaangażowania?
Frank Heunemann: Wodór oferuje możliwość wprowadzenia odnawialnych źródeł energii do nowych obszarów zastosowań, takich jak procesy przemysłowe, i znacznego zmniejszenia emisji CO2 w krótkim czasie. Można go magazynować i przede wszystkim efektywnie transportować. Jako operator sieci przesyłowej mamy bogate doświadczenie w transporcie gazu ziemnego i możemy również zbudować sieć przesyłową wodoru. Bez niezawodnej, niedyskryminacyjnie dostępnej sieci do transportu wodoru, gospodarka wodorowa nie będzie mogła rozwinąć się w Niemczech i Europie. Uczestnicząc w tym projekcie, odgrywamy zatem ważną rolę we wdrażaniu transformacji energetycznej.
Ile nowej sieci przesyłowej będzie trzeba zbudować według Pana, czy niemieccy operatorzy sieci przesyłowych mogą przekształcić istniejące gazociągi?
Frank Heunemann: Szczególnie w sieci przesyłowej istniejące rurociągi mogą być przekształcone z gazu ziemnego na wodór. W tym celu operatorzy sieci przesyłowych opracowali plan (patrz grafika) budowy wizjonerskiej sieci przesyłowej wodoru (zielona) w Niemczech. Dla tej sieci o długości 5900 km tylko niewielka część rurociągów musiałaby zostać nowo wybudowana. Pierwsza część tej sieci została już bardziej skonkretyzowana w wariancie zielonego gazu NEP Gas dla horyzontu czasowego do 2030 roku (niebieska). Przekształcenie rurociągów jest nie tylko tańsze i szybsze niż budowa nowych, ale także zwiększa akceptację transformacji energetycznej poprzez znaczne zmniejszenie ingerencji budowlanych.
Do tej pory w centrum uwagi znajdowało się zapotrzebowanie na wodór w rafineriach i hutach stali. Panie Lotze, jak operatorzy sieci dystrybucyjnych w Niemczech oceniają sytuację? Jak i kiedy sieć dystrybucyjna wchodzi do gry?
Torsten Lotze: Infrastruktura gazowa sieci dystrybucyjnych jest w dużej mierze odpowiednia do transportu gazu ziemnego z 20% wodoru, to samo dotyczy również czystego wodoru. Materiały rurociągów stosowane w sieci dystrybucyjnej (stale niskostopowe, PE 80 / 100, PVC) mają zasadniczo odpowiednią kompatybilność materiałową. Należy dokonać oceny istniejących nieznanych elementów, takich jak armatura, pod kątem materiałów / funkcji dla konkretnego zastosowania wodoru, jeśli nie jest możliwe wnioskowanie przez analogię do już ocenionych elementów. Zasady DVGW obowiązujące w branży gazowniczej są obecnie dostosowywane w odniesieniu do wtłaczania 20% obj. wodoru i czystego wodoru. W przypadku nowych sieci dystrybucyjnych ze 100% wodorem należy również stosować rury z dodatkową barierą permeacyjną, aby zapobiec lub ograniczyć przenikanie wodoru.
Jakie szanse widzi Pan dla nowych sieci dystrybucyjnych ze 100% wodorem? Z pewnością jest też wiele firm, które są zainteresowane wykorzystaniem wodoru zamiast gazu ziemnego?
Torsten Lotze: To, jak i gdzie powstaną czyste sieci wodorowe, zależy w dużej mierze od popytu. Obecnie wodór jest znacznie droższy niż gaz ziemny, więc czysta sieć dystrybucyjna wodoru zależy od odbiorców tej sieci, którzy chcą wykorzystywać czysty wodór, takich jak stacje tankowania wodoru lub firmy, które chcą całkowicie przejść na odnawialne źródła energii i używać wodoru zamiast gazu ziemnego.
Panie Hellenthal, Pan rozwija takie obszary przemysłowe i widzi duży potencjał dla wodoru w sektorze transportowym. Jak wodór najpierw ustabilizuje się w transporcie?
Dr Ludger Hellenthal: Przede wszystkim widzimy zapotrzebowanie na ciężarówki wodorowe, które potrzebują infrastruktury wodorowej, szczególnie w przewidywalnej logistyce regionalnej i na europejskich trasach transportowych. Ze względu na podatek od CO2 i wymogi RED II, udział rynkowy wodoru i niezbędna infrastruktura stacji tankowania będą stopniowo znacznie się zwiększać.
Czy w sektorze transportowym będzie to wyłącznie zielony wodór? Czyli wodór z odnawialnych źródeł energii?
Dr Ludger Hellenthal: W niektórych sektorach przemysłu popyt prawdopodobnie będzie tak duży, że przejściowo można/powinno się stosować wodór „innych kolorów”. Ostatecznie dojdziemy do „zielonego wodoru”. W obszarze mobilności powinno się od razu stosować zielony wodór, aby osiągnąć maksymalną redukcję CO2 i jeździć z mniejszą emisją również w centrach miast. Chodzi tu ostatecznie o przestawienie całego sektora transportowego na odnawialne źródła energii. Pociągi już jeżdżą na wodór, a Airbus chce rozwijać swoje samoloty w kierunku napędów wodorowych. Interesujący będzie również rozwój pozostałych sektorów dla przemysłu, rafinerii, a także perspektywicznie zastosowań domowych od 2025/2030 roku wzwyż.
