Waterstof speelt een belangrijke rol in de energietransitie. Het is opslagbaar en kan worden getransporteerd. Hierdoor kunnen hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt voor nieuwe toepassingsgebieden in de industrie en de transportsector, en kan de CO2-uitstoot aanzienlijk worden verminderd. Een betrouwbaar netwerk voor het transport van waterstof is noodzakelijk. Frank Heunemann, Torsten Lotze en Dr. Ludger Hellenthal belichten kansen en perspectieven in het egeNews-expertinterview.
Het artikel is onlangs verschenen in onze egeNews.
Mijnheer Heunemann, met het project GET H2 Nukleus is er een concreet plan voor de aanleg van een eerste openbaar toegankelijk waterstofnetwerk. Wat drijft een transportnetbeheerder zoals Nowega om zich zo sterk in te zetten?
Frank Heunemann: Waterstof biedt de mogelijkheid om hernieuwbare energiebronnen in nieuwe toepassingsgebieden, zoals industriële processen, te brengen en hier op korte termijn de CO2-uitstoot aanzienlijk te verminderen. Het is opslagbaar en kan vooral efficiënt worden getransporteerd. Als transportnetbeheerder hebben wij uitgebreide ervaring met het transport van aardgas en kunnen wij ook een waterstoftransportnetwerk aanleggen. Zonder een betrouwbaar, discriminatievrij toegankelijk netwerk voor het transport van waterstof zal er in Duitsland en Europa geen waterstofeconomie kunnen ontstaan. Met onze deelname aan het project nemen wij dus een belangrijke rol op ons bij de implementatie van de energietransitie.
Hoeveel nieuw transportnetwerk moet er volgens u worden aangelegd, of kunnen de Duitse transportnetbeheerders bestaande aardgasleidingen ombouwen?
Frank Heunemann: Juist in het transportnetwerk kunnen bestaande aardgasleidingen worden omgebouwd naar waterstof. Hiervoor is er een plan van de transportnetbeheerders (zie grafiek) voor de aanleg van een visionair waterstoftransportnetwerk (groen) in Duitsland. Voor dit 5.900 km lange netwerk zou slechts een klein deel van de leidingen nieuw moeten worden aangelegd. Een eerste deel van dit netwerk is reeds verder geconcretiseerd met de groengasvariant van het NEP Gas voor de tijdshorizon tot 2030 (blauw). De ombouw van de leidingen is niet alleen kostenefficiënter en sneller dan nieuwbouw, maar verhoogt ook de acceptatie van de energietransitie door de aanzienlijke vermindering van bouwkundige ingrepen.
Tot nu toe stonden de waterstofbehoeften van raffinaderijen en staalfabrieken op de voorgrond. Mijnheer Lotze, hoe schatten de distributienetbeheerders in Duitsland de situatie in? Hoe en wanneer komt het distributienetwerk in beeld?
Torsten Lotze: De gasinfrastructuur van de distributienetwerken is grotendeels geschikt om aardgas met 20% waterstof te transporteren, hetzelfde geldt voor pure waterstof. De in het distributienetwerk gebruikte leidingmaterialen (laaggelegeerd staal, PE 80 / 100, PVC) hebben in principe de juiste materiaalcompatibiliteit. Er moet een beoordeling worden gemaakt van bestaande onbekende inbouwdelen zoals armaturen met betrekking tot materialen/functie voor het specifieke gebruik van waterstof, indien geen analoge conclusie mogelijk is met reeds beoordeelde inbouwdelen. De voor de gassector geldende regels van de DVGW worden momenteel aangepast met betrekking tot de injectie van 20 vol.% waterstof en voor pure waterstof. Bij nieuwe distributienetwerken met 100% waterstof moeten bovendien leidingen met een extra permeatiebarrière worden gebruikt om waterstofpermeatie te voorkomen of te beperken.
Welke kansen ziet u voor nieuwe distributienetwerken met 100% waterstof? Er zijn toch zeker ook veel commerciële bedrijven die geïnteresseerd zijn in het gebruik van waterstof in plaats van aardgas?
Torsten Lotze: Hoe en waar pure waterstofnetwerken ontstaan, hangt sterk af van de vraag. Vandaag is waterstof aanzienlijk duurder dan aardgas, zodat een puur waterstofdistributienetwerk afhankelijk is van afnemers aan dit netwerk die pure waterstof willen gebruiken, zoals waterstoftankstations of commerciële bedrijven die volledig willen overstappen op hernieuwbare energie en waterstof willen gebruiken in plaats van aardgas.
Mijnheer Hellenthal, u ontwikkelt dergelijke bedrijventerreinen en ziet een groot potentieel voor waterstof in de transportsector. Hoe zal waterstof zich als eerste vestigen in de transportsector?
Dr. Ludger Hellenthal: Als eerste zien we de behoeften aan waterstof-vrachtwagens, die juist in de calculeerbare regionale logistiek en op Europese transportroutes een waterstofinfrastructuur nodig hebben. Vanwege de CO2-belasting en RED II-voorschriften zullen het marktaandeel van waterstof en de noodzakelijke tankstationinfrastructuur geleidelijk aanzienlijk toenemen.
Gaat het dan uitsluitend om groene waterstof in de transportsector? Dus waterstof uit hernieuwbare energiebronnen?
Dr. Ludger Hellenthal: In sommige industriële sectoren zal de vraag waarschijnlijk zo groot zijn dat tijdelijk ook waterstof van ‘andere kleuren’ kan/moet worden gebruikt. Uiteindelijk komen we dan uit bij ‘groene waterstof’. Op het gebied van mobiliteit moet direct groene waterstof worden ingezet om de maximale CO2-reductie te bereiken en ook in de binnensteden emissiearmer te rijden. Hier gaat het uiteindelijk om de omschakeling van de gehele transportsector naar hernieuwbare energiebronnen. Treinen rijden al op waterstofbasis en ook Airbus wil zijn vliegtuigen ontwikkelen richting waterstofaandrijving. Spannend wordt dan ook de ontwikkeling van de overige sectoren voor industrie, raffinaderijen en ook, perspectiefvol, huishoudelijk gebruik vanaf 2025/2030.
Bron: Duurzaamheid
