Toekomst in het planningsbureau

De inzet van moderne leidingsystemen wordt vaak bepaald door de kennis en ervaring van het plannende bureau. egeplast-directeur Dr. Ansgar Strumann sprak daarom met Dr. Heinrich Bökamp, president van de Bundesingenieurkammer en eigenaar en directeur van Thomas & Bökamp Ingenieurgesellschaft mbH in Münster, over de toekomstige uitdagingen voor planningsbureaus.

EXPERTENINTERVIEW Toekomst in het planningsbureau:

Dr. Ansgar Strumann: Wat zijn vandaag de belangrijkste uitdagingen voor een ingenieursbureau?

Dr. Heinrich Bökamp: Een van de grootste uitdagingen is het werven van jonge ingenieurs. Al op school spelen de MINT-vakken vaak slechts een ondergeschikte rol, waardoor de nieuwsgierigheid naar een ingenieursopleiding niet met de nodige nadruk wordt gewekt. Daardoor beginnen veel te weinig jongeren aan een ingenieursstudie, en in het bijzonder aan een studie civiele techniek. Op één afgestudeerde civiel ingenieur komen in Duitsland momenteel statistisch zeven openstaande vacatures.

Hoe slaagt uw planningsbureau erin om toch jong talent aan te trekken?

Voor afgestudeerden zijn vooral veelzijdige taken, een open bedrijfscultuur en een aantrekkelijke werkomgeving belangrijk. De vakinhoudelijke vorming van jonge ingenieurs vindt bij Thomas & Bökamp in de eerste twee beroepsjaren zeer intensief plaats via planningsopdrachten die samen met ervaren collega’s worden uitgevoerd. Personeelstekort is niet alleen een fenomeen in de bureaus, maar komt net zo goed voor bij de openbare administraties van gemeenten en districten. De strijd om de schaarse ingenieurs zal alle werkgevers de komende jaren in gelijke mate bezighouden en zal hier en daar bereidheid tot samenwerking vereisen.

Is de werkwijze van een ingenieursbureau ten opzichte van 10 of 20 jaar geleden ook sterk veranderd? Waar komt het vandaag op aan?

De breedte aan taken is duidelijk groter geworden. Met onze circa 100 medewerkers kunnen wij terugvallen op een breed samengesteld team. De toenemende wens om meerdere disciplines in één grotere aanbestedingsprocedure in de markt te zetten, vereist een over alle disciplines breed opgestelde, krachtige bezetting. Elk onderwerp vraagt om zijn specialist. Met name het thema aanbesteding vereist vandaag aanzienlijk uitgebreidere kennis, zowel technisch als juridisch. Een groot deel van de aan te besteden opdrachten wordt tegenwoordig via speciale aanbestedingsplatforms in de markt gezet, waarvan het succesvolle gebruik eveneens een zekere mate van oefening vergt. In de kern is onze taak op het gebied van planning, constructie en bouwtoezicht echter onveranderd gebleven. Opdrachtgevers verwachten van ingenieursbureaus een foutloze, vergunningsklare planning en uiteindelijk een uitvoering die een veilige exploitatie van de bouwwerken gedurende de beoogde gebruiksduur waarborgt.

En wat is het succesrecept achter de goede ontwikkeling van uw bedrijf?

Succesvolle ingenieursbureaus hebben een breed netwerk in gemeenten, bouwbedrijven en leveranciers, maar ook binnen de kring van collega’s. Iedereen verwacht de best mogelijke oplossing, zoals beloofd. De uitvoerende bedrijven stellen vaak hun ervaring ter beschikking en geven ons informatie over betrouwbaarheid en veiligheid, ja, over de geschiktheid van eerder uitgeschreven producten. Op basis van deze ervaringen met onze partners kunnen wij onze prestaties bij aanbesteding en gunning evalueren en continu verbeteren. Succesvolle projectrealisatie in de bouwsector leeft van teamvaardigheid en de vertrouwensvolle samenwerking van alle betrokkenen. Het gezamenlijke doel moet een economische en functionele uitvoering van de planning ter plaatse zijn. Op de bouwplaats “speelt” de muziek.

Welke ondersteuning verwachten uw medewerkers dan van een leverancier, bijvoorbeeld een buisleverancier?

Onze medewerkers maken bij de planning gebruik van kengetallen en richtlijnen van de verschillende producten en fabrikanten. Voor de materiaalkeuze zijn daarbij vooral goede ervaringen met de producten in het verleden doorslaggevend, omdat betrouwbaarheid bij infrastructuurmaatregelen van groot belang is. Er is geen “omruilrecht”; de eerste poging moet slagen. Van groot belang is ook de regelmatige communicatie tussen de specialist aan de kant van de fabrikant en de Planner. Ook hier staat betrouwbaarheid op de eerste plaats. Bij vragen moet telefonische bereikbaarheid of een snelle uitwisseling via video met de technische specialisten van de leverancier mogelijk zijn.

Vandaag wordt er veel over BIM gediscussieerd. Welke rol speelt BIM inmiddels binnen de planning?

BIM (Building Information Modeling) staat in het tijdperk van digitalisering voor een verbonden planning van alle actoren in de bouwsector. BIM biedt de kans om samen te werken aan één gezamenlijk model. Een waardevolle bouwsteen is de op elk moment mogelijke gelijke kennisstand van alle projectdeelnemers. Bouwen met BIM heeft toekomst.

Van een doorlopende planning met BIM zijn we vandaag op sommige punten echter nog een heel eind verwijderd. Momenteel wordt in veel gebieden nog niet volledig met BIM gepland, maar wordt het resultaat min of meer achteraf in één model samengebracht.

Sommige actoren, met name aan de uitvoerende kant, passen BIM echter nu al consequent en met succes toe. De inzet en verdere ontwikkeling van de BIM-methode hangt sterk af van de motivatie en slagkracht van de zogenaamde BIM-manager. Hij heeft de taak van de “goede ziel” in het op te starten proces.

Momenteel is vooral op de bouwplaatsen de wens naar geprinte planningsdocumenten nog zeer wijdverbreid; een verandering is hier pas te verwachten na een overeenkomstige verspreiding van bouwplaatstaugelijke elektronische hulpmiddelen zoals laptops en iPads.