Trwale bezpieczny transport roztworów solnych ze zwałowisk

Trwałość, odporność na korozję i ścieranie oraz pełny monitoring – takie wymagania postawiła LMBV (Lausitzer und Mitteldeutsche Bergbauverwaltungsgesellschaft) wobec nowego rurociągu o długości 13,5 km do transportu solanki z Menteroda do centralnego zbiornika retencyjnego solanki w Wipperdorf. Zastosowano zatem system egeSmart:Leak Control 3L ze 100-procentowym monitoringiem nieszczelności. Układanie przy użyciu nowoczesnych i przyjaznych dla środowiska metod było efektywne dzięki dużym bębnom i wymagało jedynie nielicznych połączeń rur.

Kopalnia potasu Volkenroda w Turyngii była eksploatowana od 1909 roku do początku lat 90. XX wieku. Odpady poprodukcyjne z przeróbki potasu zostały umieszczone na zwałowisku odpadów potasowych Menteroda. W wyniku całkowitej ilości zwałowanych odpadów wynoszącej ok. 21 mln m³ rocznie powstaje średnio do 150 000 m³ silnie zmineralizowanych wód odciekowych ze zwałowisk.

LMBV mbH jako następca prawny byłej kopalni potasu jest odpowiedzialna za zabezpieczenie kopalni oraz zapobieganie zagrożeniom dla społeczeństwa i trwałe zabezpieczenie obiektów naziemnych.

Od połowy lat 90. wody te są wprowadzane do kopalni przez wówczas jeszcze otwarty szyb Volkenroda, a później przez otwory zalewowe. Po zakończeniu całkowitego zalania, tzw. mokrego zabezpieczenia wyrobiska górniczego Volkenroda/Pöthen, wody ze zwałowisk mają być transportowane do centralnego zbiornika retencyjnego solanki Wipperdorf i tam, zgodnie z pozwoleniem, kontrolowanie odprowadzane do odbiornika.

W tym celu LMBV wybudowała rurociąg o długości 13,5 km od zbiornika retencyjnego Menteroda do punktu przyłączenia do istniejącego rurociągu wody ze zwałowisk w Sollstedt. W ramach planowania odprowadzania wód zasolonych postawiono następujące, wysokie wymagania wobec nowo budowanego rurociągu:

trwałość
odporność na korozję
odporność na ścieranie

Aby dodatkowo spełnić wysokie wymagania dotyczące ochrony środowiska, rurociąg miał być podczas eksploatacji stale i całkowicie monitorowany, aby wykrywać nawet niewielkie uszkodzenia, zanim dojdzie do faktycznego pęknięcia rury. Ze względu na powyższe wymagania wybrano system egeSmart:Leak Control 3L. Podstawą systemu rurowego jest rura rdzeniowa z PE 100-RC, która jest laminowana szczelną dyfuzyjnie i przewodzącą elektrycznie warstwą aluminium, która natychmiast sygnalizuje nawet najmniejsze uszkodzenia. Dodatkowa wyekstrudowana powłoka ochronna z modyfikowanego PE zapewnia izolację elektryczną od gruntu.

Wymagane kształtki, takie jak kolana, redukcje, elementy przyłączeniowe i trójniki, zostały wyprodukowane indywidualnie dla klienta w zakładzie produkcji kształtek egeplast, zgodnie z wymaganiami systemu egeSmart:Leak Control 3L. Zastosowano ok. 8,6 km rur o wymiarze OD 180 mm, które mogły być dostarczone na dużych bębnach po 500 m. Wymagane również 5 km rur o większym wymiarze OD 200 mm zostały dostarczone jako pręty o długości 20 m. Układanie rurociągu 3L Leak Control odbywało się zarówno w wykopie otwartym, metodą frezowania oraz w 10 oddzielnych przewiertach sterowanych. Niezbędne połączenia rur i kształtek wykonano zgodnie z DVS 2207 metodą zgrzewania doczołowego i elektrooporowego.

Sterowane przewierty horyzontalne zostały wykonane przez BLK Bohrteam GmbH z Mertendorf. Układanie rur metodą frezowania i w wykopie otwartym przeprowadziła ARGE Hoch- und Tiefbau Ebeleben GmbH z Ebeleben wraz z firmą HELMER Rohrleitungsbau z Apfelstädt.

Aby w przypadku uszkodzenia systemu rurowego podczas eksploatacji natychmiast otrzymać odpowiednie zgłoszenie i jak najdokładniej zlokalizować miejsce uszkodzenia, LMBV podzieliła monitoring elektryczny na 15 oddzielnych obwodów pomiarowych, które są centralnie zgrupowane w jednostce monitorującej. W przypadku uszkodzenia automatycznie wyzwalany jest sygnał błędu w danym obwodzie pomiarowym, dzięki czemu w sytuacji awaryjnej sektor rurociągu do sprawdzenia jest dokładnie zdefiniowany, a uszkodzenie można szybko i precyzyjnie zlokalizować.

Sprawność monitoringu każdego pojedynczego obwodu pomiarowego została sprawdzona przez specjalistów z egeplast i przekazana zamawiającemu w stanie sprawnym. Po rozpoczęciu budowy w 2019 roku inwestycja została ukończona w 2021 roku. Koszty budowy inwestycji wynoszą ok. 14 mln €, które zostały sfinansowane przez rząd federalny Niemiec oraz kraj związkowy Turyngię.