De HDD-methode heeft de afgelopen jaren steeds meer aan belang gewonnen en zal in de toekomst nog verder in de schijnwerpers komen te staan. Dr.-Ing. Thorsten Späth, hoofd egeplast Productmanagement, heeft met Marc Schnau, vicevoorzitter van de DCA, van gedachten gewisseld over deze milieuvriendelijke legmethode.
Meneer Schnau, naast uw werkzaamheden in uw eigen ingenieursbureau zet u zich in voor de vereniging Güteschutz Horizontalbohrungen e. V. (DCA) en bent u momenteel vicevoorzitter. Waar zet de vereniging DCA zich voor in?
Het doel van de vereniging is om op Europees niveau de technische standaard van horizontaal gestuurde boringen te handhaven, te bevorderen en verder te ontwikkelen. Daarnaast moeten de randvoorwaarden voor de inzet van deze methode worden verbeterd.
Bovendien biedt de vereniging een internationaal forum dat een voortdurende uitwisseling van ervaringen mogelijk maakt tussen uitvoerende HDD-bedrijven, toeleveranciers, Planners, klanten en overheden.
Welke uitdagingen beïnvloeden momenteel de sector?
Sinds enkele jaren domineert de behoefte vanuit hoogspannings- en extrahoogspanningskabelprojecten de vraag in de HDD-sector. Zowel opdrachtgevers als HDD-aannemers moesten en moeten een wederzijds begrip ontwikkelen voor eisen, mogelijkheden en inzetgrenzen. Dit proces is nog niet afgerond en zal ook nog enige tijd duren, aangezien zowel aan de zijde van de opdrachtgever als de opdrachtnemer de personele middelen worden uitgebreid, vaak met zij-instromers in de HDD-techniek, die bovendien in dit proces moeten worden geïntegreerd.
Welke eisen hebben de afgelopen jaren de HDD-methode beïnvloed en de ontwikkeling gestimuleerd?
Hier moeten allereerst de hogere eisen aan de boornauwkeurigheid bij kabelprojecten worden genoemd. Een groot deel van de voor deze projecten vereiste boringen betreft de zogenaamde “kleine boortechniek”. Hier moeten horizontaal gestuurde boringen met lengtes tot ca. 400 m worden uitgevoerd met boorinstallaties tot 400 kN trekkracht. In dit segment was voorheen het gebruik van walk-over-detectiemethoden zonder bijzondere nauwkeurigheidseisen voor de installatie van kabelbeschermings- of productbuizen van HDPE gebruikelijk. Aangezien bij hoogspannings- en extrahoogspanningskabelprojecten echter doorgaans meerdere parallelle HDD-boringen (soms tot 14 stuks) moeten worden gerealiseerd en de kabelafstanden en -dieptes cruciale criteria zijn om de berekende warmteafvoer tijdens het latere kabelgebruik te waarborgen, zijn deze onderworpen aan bijzondere nauwkeurigheidseisen. Om deze reden worden in de kleine boortechniek veel vaker dan voorheen kabelgeleide boormeetsystemen ingezet. De hiermee door alle betrokkenen opgebouwde knowhow komt nu vanzelfsprekend ook ten goede aan andere projecten buiten de aanleg van hoogspannings- en extrahoogspanningskabels. De DCA heeft dan ook dienovereenkomstig haar jaarlijkse ledenforum in mei 2023 gewijd aan het thema boornauwkeurigheid.
De in de voorgaande punten genoemde grote vraag leidt natuurlijk tot een gestaag groeiend bestand van met de HDD-methode aangelegde leidingen. Bijgevolg speelt een vakkundige revisiedocumentatie een zeer belangrijke rol om ook voor toekomstige bouwprojecten een betrouwbare basis te bieden voor het bepalen van de beschikbare bouwruimte. Naast de documentatie van de ligging zijn echter ook documentaties over de uitvoering in de vorm van dagrapporten, boor- en spoelprotocollen belangrijk. Moderne boorinstallaties bieden hiervoor inmiddels systemen voor automatische boordataregistratie. Om de veelheid aan informatie die hier kan worden geregistreerd te kanaliseren, heeft de DCA ook hiervoor een werkgroep opgericht die passende richtlijnen als aanbeveling moet uitwerken.
Hoe draagt de mogelijkheid om leidingen met de HDD-methode te leggen duurzaam bij aan de bescherming van het milieu?
De HDD-methode is een milieuvriendelijk alternatief voor aanleg, omdat de ingreep in kwetsbare natuurgebieden kan worden vermeden of geminimaliseerd. Met name bij de aanlanding van aansluitkabels voor offshore windparken in de Noordzee wordt dit bewezen. . Maar ook onshore worden op diverse aan te leggen energietracés natuurgebieden ontzien door er met de HDD-methode sleufloos onderdoor te gaan.
De nationale capaciteiten lijken niet voldoende voor de aanstaande projecten in de markt. Beschouwt u buitenlandse bedrijven, wier kwalificaties mogelijk niet toereikend zijn, als een risico?
Dat is inderdaad een groot thema in de markt. De momenteel beschikbare capaciteiten in Duitsland zullen niet volstaan om aan de vraag te voldoen. Daarom zijn er nu al diverse buitenlandse HDD-bedrijven actief op projecten in Duitsland. Als DCA zien wij hier een risico dat de kwaliteitsstandaard die in de loop der jaren in Duitsland is opgebouwd, onder meer met de certificering van HDD-bedrijven volgens DVGW-werkblad GW 302, zou kunnen worden ondermijnd. Met het oog op een voortdurende europeanisering zullen nationale regelgevingen en de daarmee samenhangende certificeringen echter sowieso aan belang inboeten. Zowel de DCA als andere verenigingen werken aan maatregelen om zowel nationale regelgevingen te internationaliseren als kwalificatiemaatregelen, zoals trainingen voor vakpersoneel in de Engelse taal, toegankelijk te maken voor buitenlandse bedrijven. In het algemeen wordt de scholing van vakpersoneel nog belangrijker, omdat er, zoals reeds vermeld, middelen moeten worden opgebouwd en talrijke zij-instromers de HDD-sector moeten betreden.
Welke aanvullende of betere eigenschappen zouden toekomstige buissystemen idealiter kunnen hebben?
Kunststof buizen van HDPE bieden een hoge flexibiliteit, maar lopen tegen hun grenzen aan wat betreft treksterkte bij lange horizontaal gestuurde boringen. Momenteel worden bij kabelprojecten de boorlengtes nog beperkt door de momenteel leverbare kabellengtes. Mocht er in de loop der tijd een mogelijkheid ontstaan voor langere kabels, dan zouden de bijbehorende HDPE-buizen met voldoende treksterkte natuurlijk wenselijk zijn.
Verder is het niet altijd mogelijk om een buisstreng voor het intrekken in een HDD-boorgat over de volledige lengte voor te bereiden, als de beschikbare werkruimte achter de horizontaal gestuurde boring hiervoor niet toereikend is. Het prefabriceren van deelsegmenten en het lassen van deze segmenten tijdens het intrekken van de buis is weliswaar mogelijk, maar gaat gepaard met een dienovereenkomstige stilstand van het intrekproces en het feit dat de binnenril van de verbindingslasnaad niet kan worden verwijderd. Deze vormt een potentieel obstakel of risico voor het latere intrekken van de kabel. Hier zou het wenselijk zijn om een buisverbindingstechniek ter beschikking te hebben die snel te realiseren is en waarbij geen toename van de binnen- en buitenwanddikte optreedt. Met name bij aanlandingsboringen zou een dergelijke technologie ook het lassen van losse buizen, dubbele of drievoudige lengtes etc. op een ponton tijdens het intrekken in het boorgat mogelijk kunnen maken, waardoor het tijdrovende invaren en positioneren van de gehele buisstreng overbodig wordt. Het egeplast Smart-Connect-systeem gaat hier al in een dergelijke richting. De buisverbinding moet daarbij dezelfde sterkte-eigenschappen kunnen vertonen als de basisbuis.
Auteursinformatie
Marc Schnau is eigenaar van het ingenieursbureau x-plan schnau engineering GmbH & Co. KG, dat plannings- en adviesdiensten aanbiedt op het gebied van sleufloze leidingaanleg en in het bijzonder de horizontaal gestuurde boortechniek (HDD). Zowel nationale als internationale netbeheerders, tracéplanners en uitvoerende bedrijven behoren tot de klantenkring. Als beëdigd deskundige voor horizontaal gestuurde boortechniek (HDD) en aanverwante methoden is hij tevens werkzaam voor rechtbanken en verzekeraars. In opdracht van DVGW Cert GmbH voert hij bedrijfsaudits uit in het kader van certificeringen volgens DVGW-werkblad GW302. Hij is al jarenlang bestuurslid en momenteel vicevoorzitter van de DCA.
